Inhoud: Jongetjesbeweging. Piloot. Gevolgen. Speelgoed. Real boys. Getreiterde vrouw. Pesten.

Inhoud: Voorprogrammering. Jongetjesbeweging. Piloot. Gevolgen. Speelgoed. Real Boys. Getreiterde vrouw. Pesten.   

Het gebeurt nog steeds: blauw voor een jongenskamer en liefs overdadig roze voor een meisje! Vandaag hoorde ik van een moeder weer beschrijven hoe mooi lichtblauw ze de nieuwe kamer van haar zoontje behangen hadden. Ik was te verbouwereerd om te reageren. (Ik kan het allemaal wel mooi zeggen, maar ik ben [gelukkig] ook "maar" een mens en zeg nog lang niet altijd de dingen op het moment zelluf.)

Het is gevaarlijk voor jongens: blauw. Let maar eens op hoe dat voelt. Koel, fris, helder, vooral geen warmte! En afstandelijk! Het helpt jongetjes om hun gevoel, hun gevoeligheid te onderdrukken met behulp van het "gezonde", "heldere" verstand. Zelfs zo erg dat blauw licht inbrekers afschrikt! Daarentegen programmeert roze tot lief, zacht, gevoelig, warm zijn. Foeluwel?

Dit is al in de jaren 60 allemaal wetenschappelijk uitgevogeld. Toen mijn zoontje kwam in die tijd, we hebben 2 kinderen geadopteerd, hadden we maar één week om zijn kamertje in te richten. Dus: vrijdags gingen we kennismaken. We waren gelijk gek op het jochie en zaterdags gingen we meteen alles inkopen. Het was toen nog iets nieuws: adopteren, dus in de winkel waren ze allemaal enthousiast, maar daar gaat het nu niet over. Daar kan ik nog wel een heel boek over schrijven, over adoptie.

Het ledikantje echter bestelden we in een andere winkel, omdat het wieltjes had èn een verstelbare bedbodem èn een neerschuifbare zijkant. Gelukkig konden ze het na enig heen- en weergebel naar diverse filialen, de volgende woensdag al leveren. Ik nam gelijk de maten van de spijltjeszijkanten voor gordijntjes en kocht in diezelfde winkel zachtroze geruite stof. Ik heb er nog altijd een stukkie van. We hadden ook een roze/oranje dekentje.

Ik had kort daarvoor iets gelezen over dat blauw voor jongens en dat roze voor meiden. Dat dat bedoeld was om ze voor te programmeren. Louter politiek dus! Dat vond ik zo vreselijk, dat wilde ik hem niet aandoen: hij mocht van mij een gevoelig, warm mens worden die ook kon huilen en met anderen meevoelen… Zodat ik zijn bedje roze bekleedde en hem geen blauw liet dragen. Baby's al meteen voorprogrammeren terwijl ze weerloos zijn!

Zo kwam ons zoontje in een warm bedje… Maar je had dat commentaar moeten horen van buren, familie, kennissen…

En ga eens kijken in de kamer van je kleine zoontje en bij kennissen, buren, familie… Heb je zelf zo'n blauw geval: gauw de oranje, warm rode of desnoods gele kwast erover!

Het is niet zómaar dat ene Blair, ene Poetin, ene Balkenende, ene noemmaarop in blauwe pakken rondlopen. Soms in zwart, maar meestal blauw. Kun je je Bush voorstellen in een gezellig bruin ribfluwelen pak, met een oranje bloes eronder? En kijk eens naar fabrikanten, handelaren, bankdirecteuren…

Zo ongeveer nog nergens lees of hoor je dat er iets goed mis is en altijd geweest is met de opvoeding van jongetjes. Vooral in de religies die extreem de mannen voorop stellen en jongetjes dus al vanaf de conceptie de boodschap meegeven dat ze belangrijker zijn dan vrouwen en vooral ook belangrijker zijn dan hun moeder! In het mohammedanisme vermoordt een jongen gerust zijn eigen zusje als ze er andere ideeën op na gaat houden!

In de vrouwenbeweging is daar vanaf het begin van de tweede golf al op gewezen, en ook door enkele mannen in boeken beschreven, maar verder niet of nauwelijks. In artikelen in gewone kranten of opiniebladen of zo lees je er praktisch nooit over. En radio en tv laten het ook afweten. Overal zijn immers de meeste hoofdredacteuren mannen.

Ook krijg je nog altijd van allerlei psychodingesen de indruk dat jongetjes de 'identiteit' moeten krijgen van wat mannen dan zouden zijn. Dat mag ik natuurlijk zo niet zeggen van Men, van macho-mannen, maar het komt er heus op neer als je zo'n artikel of interview daarover uitpluist. Je hoort ook nergens dat de jongetjesbeweging van kuddegeest aan elkaar hangt en daardoor ook later de mannenwereld. Tweede inzicht, zie Pad.

Je leest en hoort bv. nog steeds nergens dat het zusje-pesten en het moedertje-treiteren en het meiden-pestertje-'spelen' ideale leerscholen zijn voor het man-worden. Misschien omdat al die hoofdredacteuren en psychodingesen als de dood zijn om geconfronteerd te worden met eigen geëtter vroeger?

Ik heb er veel treurige verhalen over gehoord, vooral in VOS-cursussen en er her en der over gelezen. De functie van dit vrouwen-treiteren is: jongetjes oefenen zich en worden door de volwassenen-wereld gestimuleerd in ÈCHT SLECHTE GEVOELENS LEKKER VINDEN! In dit verband: genieten van het aan anderen, aan vrouwelijke mensen angst, verdriet, vernederingen en andere ellende bezorgen. Daarmee fokken ze bij zichzelf een degelijke, moeilijk uitroeibare vrouwenhaat op en ze raken verslaafd aan het genieten ervan. Ze raken tevens verslaafd aan het opscheppen erover tegen 'vriendjes'. Ze stimuleren elkaar erin, dwingen elkaar er zelfs toe: jongetjes-beweging! Kuddegeest, groepsdwang!

Jongetjes die zich thuis rottig gedragen en dus allerlei corrigerende aandacht krijgen in plaats van gezwijmel over : 'ik hou van jou', door moeder en/of vader, zijn bijna altijd hartstikke(!) jaloers op het lievere zusje die zich niet rottig gedraagt. Ze verwijten moeders dat die het zusje voortrekken en hebben aldus een smoes om zich nog rottiger te gedragen. In de hulpverlening steunt men zo'n jongetje, later de tiener en nog later de volwassen, zwaar gefrustreerde man tégen de moeder in. Niemand die zo'n vent(je) zegt: "ga eens na of jouw rotgevoel, of jouw verwijten terecht zijn! Je gedraagt je rottig en iedereen moet naar jouw pijpen dansen en dan verwacht je nog dat ouders alsmaar 'lief' voor je zijn, of hadden moeten zijn! Je gedraagt je als een naar jongetje, laat je opstoken door andere jochies. Je gedraagt je niet als een gewoon gevoelig mens en eist van anderen dat ze gevoelig zijn naar jou toe. Dat klopt toch niet!"

Het pesten is ook niet iets van Jantje, Keesje of Henkie, maar het is een totaalwapen van de maatschappij. Bewijs: jongens-nú zo'n 40/50 jaar na mijn kindertijd, in een tijd waarin Men meent dat er al zoveel veranderd is, treiteren op dezelfde manier als toen; met dezelfde woorden; doen dezelfde dingen; maken tegen 'vriendjes' dezelfde opschepgrappen: 'ik ga naar huis, lekker m'n zusje pesten...'; hebben met vriendjes dezelfde lol over de rotstreken die ze uithalen; weten op dezelfde manier zó stiekem te doen dat moeders hen niet kunnen betrappen. Vaders hebben vaak toch al totaal niets in de gaten, nemen ook dit nog steeds niet serieus, werken moeders ook hierin en vaak heftig tegen.

Ook moedertje-treiteren is niet iets van Jacob, Mario of Klaas. Het hoort bij die politieke training om zich méér te voelen ten koste van vrouwen en andere zwakken die geen kant uit kunnen. Moeders worden getreiterd, mishandeld, opgesloten, de straat opgegooid door bijna uitsluitend zoontjes. Bij de hulpverlening durven deze slachtoffers nauwelijks of niet aan te kloppen: deels uit schaamte, deels uit terechte angst om de schuld te krijgen, deels uit misplaatst schuldgevoel: 'het zal wel aan mij liggen... ik heb hem verkeerd opgevoed... niet genoeg liefde gegeven...'. Precies de oorzaken die hulpverleners bij een hulpvraag aangrijpen om het jongetje te ontlasten. Daardoor wordt de toestand nog onhoudbaarder: zoonlief triomfeert: hij heeft gewonnen.

Hulpverleners moeten ook nog helemaal ontdekken dat dit bestáát: jongetjes die vaak al heel jong hun moeder ongemotiveerd afwijzen!... En dit afwijzen aangrijpen om niet naar haar te hoeven luisteren, maar om hun zin door te drijven, haar te chanteren, mishandelen, bedreigen, op te sluiten enz.

Moeders trachten dit ook te verstoppen voor andere familieleden, zelfs voor de vaders. En die leggen allemaal de reacties van moeders op hun zoontjes verkeerd uit. Zulke 'vaders' en 'lieve' andere familieleden vergroten voor haar de spanningen gigantisch omdat het jongetje dat handig uit speelt tegen haar.

Over dit alles lees je niets, tenzij zijdelings in feministische boeken. Het wordt niet of nauwelijks radicaal aangeduid als fundamentele leerscholen tot onderwerping en misbruik van vrouwen.

Ik hoorde zelfs een psychologe (een vrouw dus!) onlangs nog verkondigen dat kinderen graag treiteren en dat dat gezond zou zijn. Ik ben het daar absoluut niet mee eens. Wat jochies thuis, buiten en op school aanrichten is te vergelijken met verkrachting, met incest. Is een scholing, een training, een drilsysteem daartoe. (Treiteren door meiden komt uit een heel andere hoek, is niet te vergelijken met dat van jochies.)

Jongetjes krijgen dan ook van geen kanten in de gaten, hoezeer zusjes en moeders en meiden in de buurt en op school eronder te lijden hebben. Niemand die hen erop wijst. Als het volwassen mannen later verweten wordt, snappen ze er niets van... Dat klopt ook: ze hebben alleen maar genoten en lol gehad en oogstten hoge waardering bij vriendjes indertijd. Ze hoorden erbij. En leuke dingen blijven als leuke herinneringen hangen...

Mijn broers snapten er ook niets van: ze reageerden geen van beiden toen ik per brief probeerde hen te zeggen hoe ellendig ik het in mijn jeugd heb gehad door hen.

Er wordt ook nooit iets opengegooid over het drilsysteem van 'vriendjes' onder elkaar. Ze maken door die groepsdwang grote brokken thuis, op school en elders. In eigen leven en dat van elkaar. En vinden de kracht en de moed ertoe in hun streng geordende kudde. Als voorbereiding op later, als ze met boord en das en schoudervullingen de meest mensvijandige beslissingen moeten nemen, of in 'dienst' gedrild worden tot gewetenloos moorden. Of als misdadiger verder gaan met brokken maken.

Maar ook de katholieke kerk, viel mij als kind al op, sprak en spreekt nooit jongetjes aan om eerlijk en met respect, met zorg en liefde met hun moeder, zusjes en andere vrouwen en meiden om te gaan; mee te doen met huishoudelijk werk; naar andere mensen te leren luisteren; en vooral sprak en spreekt ze jongetjes nooit aan om gevoelig te zijn, te luisteren naar het eigen lijf met zijn waarheidssignalen. Niet één religie trouwens. En ook worden volwassenen daarop niet aangesproken...

Ach dat moet je niet zo zwaar nemen,' meende Men dit totnutoe te moeten bagatelliseren. Maar het wordt tijd dat dit zwaar serieus genomen gaat worden. Gelukkig is er een begin dat het pesten op school eindelijk aangepakt gaan worden door de pestertjes onder handen te nemen en hen te confronteren met de ellende die ze veroorzaken. Het zou tijd worden na die eeuwen en eeuwen en eeuwen ellende...

Kinderen werden geïnterviewd in een klas. Een moslimjongetje zei, met een glinstering in zijn ogen, dat hij later piloot wilde worden! Na 11 september slaat je de schrik om het hart! Als een Nederlands jochie het had gezegd of desnoods(!) een meid, was dat te pruimen geweest. Maar een moslimjongetje!

Ooit hebben die zelfmoordpiloten van 11 september ook zo'n keuze gemaakt! Wanneer? En wisten ze waarvoor"? En we had hen daartoe opgestookt?

Ik zag een student economie en had net gehoord van een vriendin die door ene vrouw toegesnauwd werd: "wacht maar tot wij de baas zijn!" Waarom studeert een moslim economie? Om later minster van financiën te worden in de Nederlandse Moslimstaat?

Als kind al was ik erg vroom, ging zo ongeveer dagelijks 's morgens naar de mis. Ik was met ziel en lijf christin. Maar zo scrupuleus als ik was, kwamen er toch wel eens twijfels boven, die ik dan braaf weer fluks onderdrukte. Dat heb ik na veertig jaar duur moeten betalen.

Een van mijn stiekeme twijfels was in verband met het getreiter van mijn broertjes: '..of broertjes, of jongetjes dan niet lief hoefden zijn... of hun gepest dan niet door god gezien werd... en gestraft...'

Preken over nederigheid, verdraagzaamheid, liefde, deemoed en nog zo'n lijst liefhebberige eigenschappen, dus ook over straffen bij gebrek daaraan, werden altijd op meiden en vrouwen gericht. Dat had ik al vroeg in de gaten! En het verbijsterde mij dat jongetjes en mannen niet nederig, eenvoudig, verdraagzaam, liefdevol, deemoedig en zo hoefden zijn. In ieder geval: zij trokken zich kennelijk niets of weinig van dat soort preken aan.

Meiden lijden er, ik dus ook, zeer diep onder, raken zwaar gefrustreerd van de door JONGENS veroorzaakte ellende thuis, in de buurt en op school. Je krijgt een totaal verscheurd beeld over mannelijke mensen, ook al omdat jouw vader je niet hèlpt tegen dat geëtter. Enerzijds raak je als de dood voor mannen en anderzijds wordt jou aan alle kanten dwingend voorgehouden dat je het van mannen hebben moet: van hun bescherming, hun kracht, liefde en steun. En ook op andere manieren word je geïndoctrineerd, zodat je later als een magneet naar mannen toegetrokken wordt. Het hoogste goed is: een echtgenoot aan de haak slaan.

Intussen hebben jongetjes van 6, 16, 21 jaar nog dezelfde ideeën over en eisen aan hun latere echtgenote. Dat betekent dat die jongens straks minstens drie of meer vriendinnen ongelukkig, ziek zullen maken en waarschijnlijk meer dan twee echtgenotes zullen 'verslijten' vóór ze voldoende geleerd hebben om eerlijk met een vrouw te kunnen leven...

Rekent ooit iemand wel eens uit hoeveel ellende meiden en vrouwen moeten doormaken, omdat jongetjes zo vol keihard ingetrainde vrouwenhaat zitten? Rekent ooit iemand wel eens uit hoeveel dat aan pijn en ziektes dat later bij 50⁺ vrouwen heeft teweeggebracht? Rekent ooit wel eens iemand uit hoeveel nu nog kleine en ongeboren meisjes door allerlei hellen moeten gaan eer ze 50⁺ zijn? En de dochters daarvan...

Jongensspeelgoed is het tegenovergestelde van meisjesspeelgoed. Veel meer gericht op prestaties, op winnen, op kuddegeest, op vechten en geweld. Dat speelgoed wordt altijd ontworpen door mannen en altijd voor jongens nooit voor meisjes. Het is beangstigend dat zoveel geweldspelletjes op video en anders er door mannen ontwikkeld worden voor jongens. Denken zulke mannen niet na? Hebben ze zelf dochters? Zien ze de schade niet die ze aanrichten? Zodra je een kind een wapen in handen geeft, zelfs al is dat maar op de computer of in een handspelletje, doe je al kwaad, want dat jochie is niet meer hetzelfde als daarvoor!

Ik herinner mij van vroeger dat mijn broertjes (overigens zeer tegen de zin van mijn moeder in, maar wat had ze nou te vertellen thuis?) met geweertjes speelden en elkaar doodschoten. Ik vond dat altijd al eng. Een keer heb ik zo'n ding in mijn handen gehad en bedacht hoe het zou zijn als het een echt geweer zou zijn en ik mijn broertjes dood zou schieten… Maar dat ging toch tegen mijn ge-weten in…

William Pollack heeft een boek geschreven: 'Real Boys'. De schrijver was bij Oprah. Zijn boek schijnt veel succes te hebben. Maar: deze dingen zijn allang door vrouwen opengegooid: vergeefs. Nu mannen het beginnen te zeggen, wordt er naar geluisterd.

W.P. maakt zich zorgen om de jongens van nu: ze kunnen hun verdriet en hun angsten niet uiten. Niet thuis en niet op school en dus elders ook niet. Hij ziet dat als oorzaak van de agressie, van de criminaliteit enz. Ze moeten overal stoer doen, maar dat onderdrukt hun echte gevoelens.

WP vecht ervoor dat men jongens anders gaat opvoeden. Hèhè, dat werd tijd!

Als je een zoekmachine 'real boys' laat opsporen krijg je alles te weten over dat boek en nog meer.

Een goed voorbeeld van hoe omgekeerd, hoe op-z'n-kop de macho-machts-wereld is: ik las in een krant over een vrouw die veroordeeld is, omdat ze een etterig jongetje had aangepakt en een ruit had ingegooid. Ze werd al lang getreiterd door kinderen, door jongetjes uit de buurt. En ja hoor: 'ze heeft het ernaar gemaakt...' Dat soort uitspraken zijn maar al te goed bekend bij bv. mishandelde en verkrachte vrouwen.

Het is toch de wereld op z'n kop: dat je moet verhuizen, omdat kinderen jou wegtreiteren en dat jij dan nog de schuld krijgt ook!

Wanneer wordt er naar volwassenen geluisterd, naar vrouwen geluisterd? En wanneer mogen mensen woedend worden op kinderen die hen terroriseren? Waarom moeten volwassenen, moeten vrouwen altijd overal maar tegen kunnen, overal boven staan? En alle schuld voor zulke dingen naar zich toe trekken? En naar zich toegewezen krijgen?

Ik heb het niet alleen over dit ene 'geval': dit soort dingen is wijd en zijd nog steeds groeiende. Wordt het niet eens tijd om in te gaan zien dat kinderen, en op de eerste plaats JONGENS, inderdaad volwassenen kunnen terroriseren: thuis, op school (leerlingen maar ook leerkrachten), in de buurt enz? Vooral als ze een groep vriendjes achter zich hebben staan... O, die VRIENDJES!

Jongens weten al vroeg bèst wat ze uitspoken, maar zitten vaak ontzettend onder de plak van vriendjes. En hun 'kattekwaad' wordt nog altijd vergoelijkt door volwassenen. Maar ook kattekwaad brengt veel leed en je kunt al helemaal niet meer van kattekwaad spreken, als kinderen iemand zo'n ellendig leven bezorgen dat ze moet gaan verhuizen!

En wordt er iets aan die (alweer) jongens uit het voorbeeld gedaan? En hoe gaat het verder met die kinderen? Die hebben nu de grootste lol en zitten vol stoere verhalen: het slachtoffer moet veel geld betalen en ze hebben haar weggepest. Zoals dat veelvuldig met gepeste leerkrachten op school gebeurt: jonge mensen die met 30 jaar voorgoed uit de running zijn. Hoeveel terrorisme zullen jongens, ook kleintjes, nog mogen bedrijven thuis, op school, in de buurt, in het zwembad, op de sportclub, terwijl getreiterde volwassenen er op aangesproken worden?

Wie is het volgende slachtoffer van de jongens uit dit misdrijf? Want nu zoeken ze iets ergers, omdat een volvoerde misdaad altijd hongerverwekkend, verslavend is als er niets aan wordt veranderd. Ze zoeken dus iets ergers om hun broodnodige kick aan te krijgen. Wordt dat de nieuwe buurvrouw? Of een oude man? Of een homo? Of een leerkracht? Of hun eigen moeder? Of gaan ze een paar jaar later een hele wijk terroriseren? Nu is het alleen máár een vrouw...

En wie gaat na wat deze voor hen enorme emotionele schade voor gevolgen heeft voor henzelf en al hun latere relaties? Wat worden dergelijke terroristen voor managers, artsen, leerkrachten, rechters, politici, vaders, echtgenoten? Hoeveel ondergeschikten en vriendinnen/echtgenotes zullen ze het leven zuur maken? Wordt het niet eens tijd dat jongens leren om van andermans, andervrouws leven en manier van leven af te blijven? Maar juist zorg voor anderen te hebben?

Hoe lang nog krijgt in zulke gevallen 'thuis' en dan vooral de moeder de schuld? Terwijl haar in alle culturen en religies opgedrongen werd en wordt haar kinderen in die cultuur, in die religie, in die maatschappij groot te brengen: jongens tot 'mannen' en meiden tot 'moeders'. Zó en niet anders ligt de schuld allereerst bij de verkeerde mentaliteit in de gehele macho-maatschappij en vandaaruit bij de jongetjes-beweging, de vriendjes-beweging, met de bijbehorende kuddegeest/groepsdwang; dat wat Men opvoeding noemt, maar wat emotionele mishandeling was/is... Ook deze jongens zijn daar slachtoffer van.

En o ja, de psychiaters weten het weer: deze vrouw heeft hulp nodig. Dank je de koekoek! Maar ik las nergens dat de terroristjes zeer veel hulp nodig hebben. En de vrouw vooral ten gevolge van de opgelopen trauma's door die kinderen veroorzaakt. Vermoedelijk is ze voor haar leven lang beschadigd.

Omdat dìt inzicht bij de hulpverleen(st)ers ontbreekt, ontbreekt hen ook de wijsheid om andersom om te gaan met het aangedane leed aan de vrouw en de levenslange emotionele schade voor de kinderen.

Pesten, treiteren is een vorm van geweld, van emotioneel geweld en dat is eveneens lichamelijk geweld. Het is schandalig dat er na duizenden eeuwen pas nu aandacht aan geschonken wordt! Ik zie ook het pesten als een gevolg van het feit dat mannen overal de touwtjes in handen hebben en waardoor macht en de kuddegeest belangrijk zijn. Waardoor ook GOEDE GEVOELENS niet mogen.

Gepest worden op school is vreselijk! Het is een hel, waar je elke dag weer naartoe moet. Ik werd gepest op school. Waarom? Ik denk omdat ik altijd liep te hoesten en in die tijd was ik de enige op school. Thuis werd ik gepest door mijn broertjes. Mijn moeder deed wat ze kon, maar ze kon er niet tegenop. Mijn vader hielp haar daar niet bij: 'ik moest niet zo flauw doen' en 'kinderen onder elkaar' en zo. Verder kon hij niet tegen 'jankende jongen' en dat jankende jong was ik! Dat was allemaal koren op de molen van mijn broertjes natuurlijk. In feite had ik in die tijd geen leven!

Ik heb hen toen ik al tegen de 60 liep er allebei over geschreven: dat het mij een groot stuk van mijn leven getekend heeft, dat ik het nu wel verwerkt had, maar dat ze er zelf niet mee moeten blijven zitten. Ik kreeg gewoon geen antwoord. Beiden zijn dood zonder ook maar iets rechtgezet te hebben.

Pesten op school wordt sinds kort aangepakt. Nu is de beurt aan pesten op het werk. Kijk: pesten op school gebeurt door kìnderen en dat is al erg genoeg! Maar pesten op het werk gebeurt weloverwogen door volwassenen en dat is een vorm van emotionele mishandeling. Emotionele mishandeling echter is echter lichamelijke mishandeling. Dat betekent: pesten is beschadigend en maakt mensen ziek tot dodelijk toe…

Er is nu uitgerekend wat het een bedrijf kost als een werknemer/-ster gepest wordt. Alles bij elkaar loopt dat landelijk in de miljarden!

Pesten is een hel. Het is een directe ingreep op een heel leven:

1. een kind wordt een bang kind;
2. het kan niet zo goed leren als wanneer het veilig was op school;
3. het zal nogal eens 'spijbelen' of schoolziek zijn uit angst;
4. mogelijk maakt het zijn middelbare school niet af;
5. het kind komt dus op een veel lager niveau terecht in de maatschappij dan hoort bij zijn/haar mogelijkheden en talenten;
6. het wordt wantrouwig naar andere mensen. Gelooft niemand meer die goed probeert te zijn voor hem/haar;
7. zo'n kind lijdt ook nog eens onder een schuldgevoel: 'het ligt aan mij, het is mijn eigen schuld dat ze me pesten';
8. de schuld naar zich toetrekken: 'ìk moet niet zo flauw zijn'
9. en een minderwaardigheidscomplex: 'ik ben niks waard iedereen heeft de pest aan mij, ik kan nergens in meedoen';
10. dat heeft invloed op alle relaties, op een relatie met je man, met je kinderen,
11. het heeft invloed op de opvoeding van die kinderen enz.
12. dat heeft invloed op zijn/haar werksituatie later.
13. Enz.

Ik heb een paar overwegingen voor gepeste mensen: