|
De rest van de taken zijn ook door de vader te vervullen. Catharina Mijling: www.path-of-wisdom.com home boekenplank links reageren? brf
a studenten ik
zoek column mijn boek |
|
HUISVROUWEN Inhoud: Middelpunt. V.O.S.-Cursussen. Huisvrouwen.
Huishoudelijk werk. Universitair. Nog wat politiek. Liefde? Ervoor gekozen?
Onmogelijk. Moeders fouten. Zilveren bruiloft. Haat. On-afhankelijkheid.
Buitenshuis. Allereerst dit Je moet het als huisvrouw andersom zien: in prinsjepiep gaat het moederschap alleen over zwangerschap, baren en zogen. De rest van de taken zijn ook door de vader te vervullen. Het is een politieke truc om huishoudelijk werk aan moeders te binden. Vooral door het onbetaald te houden. Dan kunnen vaders vrijuit gaan en net doen of ze belangrijk zijn in zaken, politiek, wetenschap… Als je het zo bekijkt is het zijn van "slechte" huisvrouw juist een grote eer en iets om trots op te zijn! Middelpunt Mensen ervaren zichzelf
niet als middelpunt van hun eigen lijf en leven. Maar geloof, wetenschap,
kunst, liefzijn, rottigheid-uithalen,
succes zijn die middelpunten... Moeders/echtgenotes
ervaren hun huwelijk, hun kinderen als alles waar het in haar leven om
draait: die zijn de middelpunten in haar leven. Ze zetten zichzelf aan de
kant en worden gráág aan de kant gezet, omdat dat
liefde zou zijn. Gelovige vrouwen worden
daarin extra gestimuleerd en gesteund door haar overtuiging. Die overtuiging
is haar echter opgedrongen, aangepraat, is dus geen èchte
overtuiging. Echt overtuigd kun je alleen zijn van dingen die je zeker
weet uit eigen ervaring, uit eigen aftoetsing op
Waarheid... Moeders/echtgenotes zijn keien in: een stap terugdoen. Maar
als iets ècht belangrijk voor je is, mag je nooit stappen terug zetten.
Toen ik begon te 'veranderen' kreeg ik dat nogal eens te horen van mannelijke
helpers: 'dan zul je een stapje terug moeten doen.' Maar ik voelde altijd dat
dat niet màg! Je mag nooit een stapje terug doen.
Ik ging dus tegen dat advies in en daar ben ik mezelf nog altijd dankbaar
voor. Je voelt je dan wel alleen staan, alweer, omdat je geen steun in de rug
voelt van zo iemand. V.O.S.-Cursussen V.O.S.
betekende: Vrouwen Onderzoeken de Samenleving of: Vrouwen Onderzoeken haar
Situatie. Iemand typeerde eens heel raak: Vrouwen Ondermijnen de Samenleving.
Maar van het begin van de beschaving af is er nooit sprake geweest van samen-LEVEN: we zijn juist altijd hard op weg geweest
naar samen-STERVEN! Dus wordt het hoog tijd dat die
samenleving ondermijnd wordt. En dat blijft helaas voor het grootste deel van
vrouwen te moeten komen. Zoals mannen altijd van vrouwen hebben geprofiteerd,
doen ze dat zelfs hierin! Ik kwam bij toeval in
zo'n cursus terecht: ik moest mijn studie aan de sociale academie opgeven,
omdat ik het niet aankon: een gezin, huishoudelijk werk, een 20-uurs-baan,
een studie en de lestijd. Ik was er woedend over dat de maatschappij het de
huisvrouwen zo ongeveer onmogelijk maakte (en nòg maakt) een studie en/of
baan te hebben. Maar daardoor kwam ik gelukkig via een wijkmarkt toevallig op
een VOS-cursus terecht. En omdat deskundigheid in elke mens zelf zit,
heb ik er daarna nog 6 mee begeleid. Bovendien heb ik enkele studentes (van
diezelfde academie waar ik het als huishoudster/moeder/echtgenote niet kon
bolwerken...) begeleid en supervisie gegeven. VOS-cursussen waren
praatgroepen met als uitgangspunten: - vrouwen weten alles best zèlf; - vrouwen weten zelf alles het bèste over haarzelf en eigen leven en zijn haar eigen deskundigen!; - mensen horen gelukkig te
zijn, - maar dat wordt hen afgepakt. Binnen een paar weken kom
je tot de verbijsterende ontdekking dat wat er van het huwelijk gemaakt is,
helemaal niets met Liefde te maken heeft, maar alles met macht, economie en
uitbuiting van de vrouw, met emotionele onderdrukking van vrouwen èn mannen. Met uitbuiting van haar kostbare energie,
terwijl daar niets dan vergif voor in de plaats komt: romantiek,
sentimentaliteit, idealen, 'ik hou zo van mijn vrouw-,
mijn moehoeder'-gezwijmel en andere mooie beloftes en zoethoudertjes. En
allerlei in-grijp-ende (verkrachtende!) trucs
vanuit religies. Dit alles met de smoes dat het zo van nature in elkaar zit
en dat god dat zo gewild heeft. Die ontdekkingen (die
waren er dus al: iets wat er niet is, valt niet te ontdekken) maken een
gezamenlijke woede los. Die woede zat er dus ook al: in lever, galblaas,
darmen, nek, rug, heupen: dingen waar je jezelf al van kort na het huwelijk gèk en egoïstisch over verklaarde, blijken ander HME's precies hetzelfde te hebben!... Dus blijk je
tevens allemaal jezelf voortdurend voor egoïste uit te schelden, voor gèk te verklaren, je voelt je opgejaagd en zit vol
schuldgevoel, angsten en minderwaardigheidscomplexen. En eenzaamheid! En
verwarring! Dit gezamenlijke
herkennen is een begin van genezing, omdat je voelt dat alles niet aan jou
ligt, maar aan wat er van vrouwzijn gemaakt is
en van huwelijk en gezin en van de plaats van de vrouw daarin: jouw
politieke en economische rol is dat heilige huwelijk. Je gaat dit alles meer
en meer aanvoelen als evenzovele bewijzen van dat
machtsmisbruik, tot aan tafel en bed toe. En als je aan het lezen slaat over
andere culturen en verre volkeren, blijkt dat daar precies diezelfde gekte en
dat egoïsme, die jachterigheid en die eenzaamheid
bestaan. Dit alles dankzij de
baarmoeder. Het woord hysterie, afgeleid van het griekse
woord voor baarmoeder, is een macho-uitdrukking, waarbij in feite benoemd
wordt dat vrouwen vanwege haar baarmoeder maatschappelijk, financieel,
emotioneel, moreel, kerkelijk, sexueel en sociaal
worden verziekt. Al wordt dat, wegens gebrek aan inzicht van degene die het
woord hysterie gebruikt, niet zo bedoeld. Hysterie is een scheldwoord, een
spotternij, een vernedering voor een aanstelster. Huisvrouwen Nog altijd zijn er mensen
die huisvrouwen/moeders/echtgenotes (HME's)
profiteurs noemen, thuis-zit-sters. Er zijn
zelfs mensen die beweren dat huisvrouwen, en de laatste tijd daarbij:
huismannen, veel geld kosten aan de samenleving. Dat het een dure manier van
kinderopvang is...! Ook huidige, aan de weg timmerende feministes hebben die
meningen. Dat sprookje wil ik eens
voorgoed uitkleden: huisvrouwen/moeders/echtgenotes werden en worden namelijk
op grote schaal wereldwijd en op grove wijze opgelicht, uitgebuit! Als
slavinnen! En niet alleen financieel maar eveneens emotioneel, sexueel, moreel en dat alles vooral ook door religies en
culturen; in huis en door de mensen daarin; wereldwijd: door fractal systemen
die de werkelijke profiteurs zijn... Dat gebeurt door óvergebruik
van onze energie op allerlei gebied: Ø de werktijden
van de HME liegen er niet om: die lopen van minimaal 30/40 uur tot 100/120
uur per week. Een moeder met 2 kleintjes haalt met gemak de 80/100 uur. Als
er bijzondere dingen zijn, kan dat oplopen tot 120 uur en meer. Zelfs als je
kinderen de deur uit zijn en je man is nog niet met VUT of pensioen, dan nog
maak je werkweken van 30/40 uur; Ø
bij vrouwen als ik, vrouwen die niet sterk
zijn en die 3 uur doen over wat een ander in een ½ uur kan, ligt het aantal
uren veel hoger. En/of veel werk blijft liggen en in het gunstigste geval ga
je onbelangrijk werk herkennen en doe je die weinig, zoals strijken, ramen
zemen en zo. Dat je daarvoor veroordeeld wordt door andere huisvrouwen is een
emotionele belasting extra, want er is geen medelijden; Ø
gezien het aantal uren bij kleine kinderen, bestaat
het huishoudelijk werk alleen al uit 2 tot 3 volledige banen van 35/40-urige
werkweken, die echter op de schouders van één persoon neerkomen; Ø daar komen dan
nog de tijden bij van gezelligmaken, visites,
representatie bij feestjes en recepties van je mans baan, schoolbaantjes, met
de kinderen naar de dokter, speeltuin, muziekles enz.; Ø
als je het minimumpje
van ¦ 20,- per uur rekent, verdien je zo ± ¦
3000,- per week, is ±: ¦ 12.000,- per maand, bij een
100-urige werkweek, vroege ochtend- en avonddiensten dubbel, nacht- en weekend-diensten driedubbel, zoals gebruikelijk o.a. bij
artsen. Je verdient het, maar je krijgt het niet!; Ø HME's hebben geen
5-daagse werkweek maar een 7-daagse; Ø het aantal
kilometers dat HME's per dag lopen in- en
buitenshuis, liegt er niet om; Ø en dit alles
zonder CAO, vakantieregeling en pensioen; Ø ook
vrijwilligerswerk in de zorgsector komt grotendeels op HME's
neer; Ø op de
VOS-cursussen maakten wij een lijst van beroepen die HME's
voor de volle 100% onder de knie moeten hebben. We hielden bij 20 maar op!; Ø als je niet goed
bent in één of meer van die beroepen, wordt dat door de sociale controle
(familie, buren, kennissen, andere HME's) uit en te
na uitgemeten en beroddeld: schuldgevoelens en
minderwaardigheidscomplex. Mijn familie en schoonfamilie keken erg op mij
neer, vanwege mijn slecht-huishoudster-schap. En ik
liet me er nog door terneer drukken óók!; Ø zo gauw een van
de vele taken van de HME een beroep wordt, wordt dat betaald en meestal
verricht door mannen: koks, wasbazen, ramenlappers,
pedagogen, verpleeg(st)ers,
allerlei psychische hulpverleners, tuinlieden, schoonmakers, economen,
politieagenten enz.; Ø zou dit naar
waarde, de gehele brede waarde betaald worden, dan vond je binnen een paar
jaar geen huisvrouwen meer, maar was ook dit vrouwenbolwerk overgenomen door
mannen, zoals dat met bijvoorbeeld religie, landbouw, textielwerk, geneeskunde
en verpleging gegaan is; Ø een HME kan NIET
haar eigen tijd indelen: allereerst heeft ze, zoals duidelijk blijkt, geen of
weinig eigen tijd en verder zit ze vastgeklonken aan schooltijden,
winkelsluitingen, vertrek- en thuiskomst van de man enz.; Ø het is niet háár huis waar ze in woont en wat ze schoon houdt: het is
van het hele gezin MÌN haarzelf! Ze heeft vaak niet eens een eigen bed wegens
dat geïdealiseerde tweepersoonsbed. Soms creëert ze voor haarzelf een hoekje
aan de keukentafel. Heel tekenend!; Ø 'wil je even wat
boodschappen voor mij doen?' vragen HME's
vaak, zoals mijn moeder dat ook deed. Dat zijn dus niet háár
boodschappen, maar net zo goed voor degene die ze het vraagt en voor het
hele gezin; Ø van thuiszitten
is geen sprake. Van profiteren alleen door de ander kant: diegenen die van de
HME óvergebruik maken. En
dat zijn haar man en grotere kinderen, maar ook de werkgever van de man. En
het gehele land, de gehele wereldwijde maatschappij. Ook de vrouwen die geen kinderen willen, zijn profiteuses van moeders die haar latere tramconducteurs,
vuilnismannen, winkelbedienden, verpleegsters, artsen, politieagenten,
verwarmingsmonteurs, rechters, politici enz. voortbrengen, grootbrengen...; Ø verder zijn
huisvrouwen weggooidingen. De armoede onder haar bewijst dat nog een extra.
Ook als ze gescheiden zijn, krijgen ze niets voor haarzelf. Zelfs krijgen ze
net te weinig om de kinderen van haar en van hun vader behoorlijk op te doen
groeien. Daarbij draait ze nu helemáál op voor zijn
taken, voor van alles rondom de kinderen; ze raakt nog meer geïsoleerd door
moeilijk iemand te kunnen vinden die eens op de kinderen wil passen; krijgt
er taken bovenop die in traditionele gezinnen door de man worden gedaan:
financiën, klussen, allerlei zakelijke dingen regelen enz. Ze wordt daarmee
extra zwaar belast en zou goed betaald moeten worden. Ook al omdat het voor
moeders met kinderen bijkans onmogelijk is om een studie te doen of een baan
te hebben. Die gescheiden vaders blijven aldus jarenlang stelen van haar
tijd en energie en maatschappelijke toekomst... En ze stelen óók van hun
kinderen, die met de huidige bijstandsnorm zeer veel tekort komen, wat moeder
moet zien te compenseren door zwart te werken bijvoorbeeld. Nòg een zware
belasting erbij! En nog dit:
In feite is deze
afwijzende houding van de vrouwenbeweging, samen met haar minachting voor
alles wat met huishouden te maken heeft, een enorme valkuil: het maakt
regeringsmaatregelen mogelijk, die vrouwen dwingen haar eigen kost te
verdienen. Als HME verdien je wijd en breed je eigen kost en véél meer..., maar je krijgt het niet! Zoals mijn
moeder vaak zei: 'ik mag hier het genadebrood eten!' Het zit zó collega's: niet jouw man
onderhoudt jou, maar jij onderhoudt
jouw man... En daarbij bespaar jij
zijn werkgever en de staat een hoop geld. Daar heb ik jarenlang zwaar
gewetenswroeging over gehad, want wat deed de werkgever van mijn man met
de op mij uitgespaarde kapitalen? Door die afwijzing van getrouwd-blijven, vond ik in de vrouwenbeweging geen
antwoord op die regelrechte gewetensnood. En ook niet in de kerk. Met het grootste gemak
van de wereld wordt vrouwen in alle culturen en religies alles afgepakt. En worden ze zwaar
uitgebuit. Of moet ik zeggen: beroofmoord? Huishoudelijk werk Ik heb altijd een
gloeiende hekel gehad aan huishoudelijk werk en niet alleen omdat ik niet
sterk was en chronische bronchitis had, minder dan halve longen over had na 2
operaties… En ik weet dat de vrouwen die daar geen of weinig last van hebben:
Ook de redenen waarom ik
er een hekel aan had, zijn allang bekend en beschreven door andere
feministes, maar ik zal hier toch iets van herhalen, omdat er intussen weer ±
3 à 3½ generaties zijn opgegroeid die hier geen flauwe notie van hebben,
vrouwen maar vooral mannen. Enkele van die redenen gelden niet voor iedereen
en van andere redenen had ik geen last, maar andere vrouwen wel. Ik hou het
echter allemaal algemeen:
Mijn man schrok zich
wezenloos toen hij merkte dat ik zo'n hekel aan huishoudelijk werk had: ik
had dat nooit laten merken, want HME's horen
gelukkig te zijn en dit werk graag te doen. Hij was bang dat ik het er nu
allemaal bij zou laten zitten. Hij heeft er tijd voor nodig gehad om te
beseffen dat ik het altijd al gedaan had, terwijl ik er een hekel aan had; Universitair... Maar als je
daarnaast bij alles rond de HME gaat kijken naar:
Kortom:
Nog wat politiek Nog wat politiek:
Als ik naar de Oprah Winfreyshows kijk en al die jonge ellende daar en om mij
heen zie, denk ik vaak: mensen die gaan trouwen of samenwonen hebben geen
flauw idee van wat ze tegenkomen. Ze worden er van geen kanten op
voorbereid, ook jongens/mannen niet. Liefde? Mannen vinden nog steeds
dat ze recht hebben op zo'n gratis huisvrouw. De enkeling daargelaten. en als
het in de westerse wereld aan het verbeteren is, dam zijn er nog massa's
culturen en religies waar de vrouw nog als slavin behandeld wordt. Ook in ons
land. Het is zo dat, als je
alle oplichters in deze zin in een gevangenis zou moeten straffen, er een
concentratiekamp nodig was ter grootte van ¼ Nederland. Misschien wel groter,
omdat idealistische vrouwen die dit wel allemaal pikken, net zo goed
oplichtsters zijn van haarzelf en al degenen die anders willen, maar niet
kunnen. Maar ook omdat ze de mannen en de maatschappij steunen in hun uitbuiterij... Al met al wordt het de
hoogste tijd dat de zorg voor huwelijk, gezin en huishouden niet meer met het
stempel 'liefde voor man en kinderen' bedrukt worden. Die zorg moet als 2, 4
volledige banen, belangrijke banen, uitgevoerd door een hooggekwalificeerde
beroepskracht, erkend worden! En betaald! Het moet als misdaad
worden erkend, en mannen moeten er op aangesproken en nagewezen worden,
wanneer er alweer een vanwege zijn belangrijke baan zijn vrouw alleen voor
alles op laat draaien, of door scheiding zijn vrouw helemaal met de kinderen
laat zitten. Vrouwen in deze situaties zouden dagin daguit bij de vader van
beider kinderen aan de bel moeten hangen, ondersteund door de wetgeving èn de mentaliteit in religies en maatschappij. Want Zo lang mannen
niet òm willen, massaal, en niet in gaan
zien: dat eigen menszijn, dat kinderen, dat als mèns met
andere mensen en àlles omgaan op de eerste plaats komen, blijven vrouwen beknot in
haar keuzemogelijkheden en blijven ze
gevangen gehouden door het bezit van een baarmoeder, blijven
kinderen massaal zonder vader opgroeien... Het is belangrijk deze
dingen juist niet voor kinderen verborgen te houden, omwille van de
lieve vrede of om de kinderen te sparen of te ontzien! Het is noodzakelijk
dat kinderen en dus zeker de jongens!!, die grove uitbuiting en oplichting
goed leren doorzien. Mijn moeder probeerde dat en ondervond alleen maar
weerzin en tegenstand van iedereen in huis. Daardoor zit mijn zus en zaten
mijn broers nog steeds met frustraties t.a.v. moeders en zo... Ervoor gekozen? Mijn zus had de kinderen
van een vooraanstaand politicus in de klas: 'Hij heeft zulke aardige
kinderen,' zei ze. 'Die heeft HIJ niet,' zei ik (verbijstering bij m'n zus), 'die heeft ZIJN VROUW!: hij is altijd in
de Tweede Kamer of op de beeldbuis of op zijn ministerie of in het buitenland
of op de fiets of op een partijcongres...' 'Je hebt ervoor gekozen',
durven mensen te zeggen, als je je beklaagt over de lieve-HME-politiek
en het daaruit voortkomende lijden voor HME's. Met 'je hebt ervoor
gekozen!', kan Men twee dingen bedoelen: je hebt ervoor gekozen bij je
huwelijk en/of je hebt voor dit leven gekozen vóór je geboorte. Maar: beide
opvattingen zijn ontkenningen van jouw problemen en houden de eigen angsten
en onzekerheden van de hulpverleen(st)er veilig
weggestopt. Ik vrees dat ook deze wetenschap ontsproten is aan mannenbreinen
in religieuze stromingen. Zie Kiezen. Echter wie dit zegt zijn
altijd mensen die:
Nee, je hebt er niet
voor gekozen. Je koos niet voor het sluipend, slopend gif van de kostwinner/huisvrouw-verhouding, die een goede vriendschap
onmerkbaar, vanzelfsprekend de grond inboorde en omsmeedde tot vijandschap.
Je koos voor trouwen of samenwonen met een goede vriend, voor eerlijk met
elkaar omgaan, voor iemand aan wie jij eerlijke warmte en aandacht wilde geven
en van wie jij dat terug verwachtte. Je koos ervoor om samen
kinderen te hebben. Je wist wel dat jij als moeder voor de kinderen zou
moeten zorgen, maar eigenlijk koos je daar niet voor. Je wist immers niet dat
dat voor jou zo ongezond zou zijn, dat er zo'n geheid rollenpatroon aan
vastzat. Je wist eveneens niet dat voor jezelf op gaan komen en je man
aanspreken op zijn verantwoording, tot scheiding zou kunnen leiden. Je wist
bovendien niet dat het opvangen van al die spanningen jou zo zuur op zou gaan
breken. Dat kun je pas gaan beseffen, als je de politiek ziet achter het niet
samen grootbrengen van de kinderen; achter het op je eentje opvangen van
problemen en spanningen; achter het jezelf wegcijferen; en achter al die
andere dingen. Van 'je hebt ervoor gekozen',
klopt niets als je gedwongen bent dingen te kiezen vanuit je voorgeprogrammeerdheid, je daaruit voortkomende
frustraties, verslavingen, kuddegeesten en ziektes; als je niet weet wat de
eigenlijke doelen en gevolgen zijn, onder andere voor jouw gezondheid.
Degenen die dat tegen je durven zeggen, zijn armoediger mensen dan jij bent!
Terwijl ze dènken veel geleerd te hebben. Onmogelijk Enkele andere bewijzen
voor het feit dat het lievemoederschap een
belediging en uitbuiting van vrouwen is: 1. het is in elk
huisgezin praktisch onmogelijk om iets voor de HME persoonlijk te doen.
Boodschappendoen, stofzuigen is niet persoonlijk voor haar; 2. of iets voor haar
persoonlijk te kopen! Zie moederdagreclame: huishoudelijke apparaten en
schoonheidsartikelen. Alles in dienst van anderen; 3. zelfs persoonlijk
aandacht voor haar zèlf hebben, kan niet: aandacht
voor haar sores is altijd aandacht voor de sores die ze heeft met het gezin
en dat is glad ijs. Als de HME een hobby heeft of werk buitenshuis, is het
veiliger om daar aandacht voor te hebben, maar zelfs dàt...; 4. huisvrouwen kunnen
nooit met een gratis huisvrouw trouwen. Ook vrouwen met een baan buitenshuis
kunnen dat niet. Mij lijkt het een zaligheid: iemand die alles gratis voor je
doet en jij kunt dat zonder schuldgevoel(!) aan een ander overlaten!
En zonder schuldgevoel genieten van het eigen dingen in eigen tijd doen! Al steel
je die eigen tijd van degene die jouw werk doet... Mannen hebben nooit
het gevoel dat ze hun vrije tijd stelen van hun vrouw... Zelfs nu nog, nu mijn man
thuis is en wij het huishouden verdeeld hebben, zelfs nu nog baal ik vaak bij
allerlei huishoudelijk gefrommel, terwijl ik
eigenlijk boven aan mijn boeken wil werken. Ik heb zelf de laatste 20
jaren ervaren dat, als je eenmaal kritisch leeft, je niet anders meer kùnt, want je hebt maar één leven en dat is dus kostbaar
en de Waarheid dus ook en hoe de dichtstbijzijnden
je daarin belemmeren is jou een verbijstering. Moeder kòn
niet anders en was daardoor uitermate trouw. Ik zeg dit: mensen die
zulke risico's lopen, zulke vijandige tegenwerking, zoveel haat en ruzies
nemen en pogen om te zetten ten goede, zulke mensen zijn een zegen voor de
maatschappij en de gehele mensheid. Ook
al wordt dat pas na jaren duidelijk. De fouten en brokken die ze maken, wegen
niet op tegen de openingen die ze breken naar de toekomst, naar wat IS: de
volgende stap in de evolutie. Wie deze dappere mensen
bestrijdt, blijft in allerlei situaties om zich heen de volgende stap in de
evolutie tegenwerken. Uitbannen kan inmiddels niet meer met zo'n sterk
groeiende groep kritische mensen. Die bestrijdt die volgende stap tot
ondergang van de mensheid en de wereld. En dat pik ik niet: het is ook mijn
wereld... Het is na 2 feministische
golven diep treurig dat mensen nog niet in de gaten hebben hoe kostbaar
kritische vrouwen zijn... Hoe kostbaar zij zèlf
kunnen zijn... De rest is mooi
meegenomen en het is belangrijk om die te ontplooien in het belang van menszijn, in hoe je via die talenten, in die functies,
met die vaardigheden als mèns met mènsen omgaat. (&)(%)(&)(%)(&)(%)(&)(%)(&)(%)(&) Naar PAUS en Deel 5 van Joannes XXIV Vrouwen zijn geboren zeurders
: beweert (weer) een man. Catharina Mijling: www.path-of-wisdom.com home | boekenplank | links | reageren?| aan studenten | ikzoek | colum | copyright | mijn boek |engels/duits | |